Utorak, 7. Decembra 2021.
Tuzlanski.ba logo

Naučnici: Ovaj “zakržljali” organ ipak nije beskoristan

Preuzmite sliku

Jedna od prvih stvari koja se uči na času biologije u školi jeste da ljudski organizam ima brojne zakržljale organe poput slijepog crijeva ili umnjaka. Oni su u procesu evolucije prestali da budu korisni jer smo se prilagodili novom načinu života.

Ipak, američki naučnici nedavno su potvrdili raniju pretpostavku prema kojoj slijepo crijevo nije toliko beskorisno kao što se vjerovalo, piše Huffington Post. Za razliku od umnjaka, od kojih i danas možemo da imamo više štete i bola nego koristi, ljudsko slijepo crijevo predstavlja mnogo više od nepotrebne ‘tempirane bombe’ u abdomenu. Štaviše, nova studija pokazala je da služi za obavljanje vrlo važne biološke funkcije.

Apendix, kako se stručno naziva, ili crvuljak, doprinosi kontroli imunološkog sistema. Funkcija apendixa dugo je zbunjivala naučnike. Charles Darwin je vjerovao da je riječ o atavizmu iz prošlosti, kada je našim precima služio za varenje biljne hrane. Ta pretpostavka se kasnije nametnula kao vodeća hipoteza. Ali studija čiji su rezultati objavljeni prošle sedmice upućuje na to da slijepo crijevo nema nikakve veze s varenjem, već da je važan sekundarni imunološki organ, odnosno ‘skladište’ crijevnih bakterija koje podstiču jačanje obrane organizma od raznih bolesti.

Još 2007. godine grupa naučnika iznijela je pretpostavku da slijepo crijevo možda služi kao ‘skladište’ dobrih bakterija, a doktorica Heder Smit s američkog Univerziteta Midwestern u Arizoni danas ima nekoliko dokaza koji potvrđuju iznesenu pretpostavku – ono pomaže u obnavljanju crijevne flore nakon bolesti poput dizenterije i kolere. Doktorica Smit je istakla da se u njemu nalaze rezerve korisnih bakterija koje čekaju da uđu u digestivni trakt i popune mjesta koja su upražnjena zbog bolesti.

Smitova je s kolegama proučila 533 vrste sisara, provjeravajući da li imaju apendix. Ustanovljeno je da taj organ gotovo nikad u potpunosti nije nestao kod onih životinja kod kojih se razvio, što je, po mišljenju naučnog tima, snažan argument koji ukazuje na to da ovaj dio tijela ima svoju svrhu.

Detaljnije studije pokazale su da su životinje s crvuljkom imale veću prosječnu koncentraciju urođenih limfoidnih ćelija ili limfocita u tkivu, koji štite organizam od infekcija. A šta je s očuvanjem imuniteta kod onih kojima je slijepo crijevo uklonjeno operativnim zahvatom? “Ne brinite. To samo znači da će vam trebati nešto više vremena da se oporavite nakon što obolite”, rekla je doktorica Smit za Time.

Crvoliki izdanak dio je sistema organa za varenje koji izgleda kao prst na rukavici i odvaja se od debelog crijeva na mjestu neposredno iza tankog crijeva. (NN)

Tuzlanski.ba možete pratiti i putem aplikacija za Android i iPhone mobilne uređaje