Srijeda, 6. Jula 2022.
Tuzlanski.ba logo

Koja je razlika između majmunskih boginja i COVID-a?

Preuzmite sliku

Majmunske boginje ne sliče COVID-u, a među mnogim razlikama, srećom po svijet iscrpljen pandemijom, ističe se ta da su boginje daleko manje zarazne.

Iako su zarazna bolest, stručnjaci tvrde da majmunske boginje neće izazvati drugu globalnu zdravstvenu krizu. Majmunske su boginje ipak ozbiljna bolest koju bi trebalo pratiti kako bi se mogla suzbiti standardnim alatima javnog zdravlja. Glavni među njima u ovom slučaju su vakcine i izolacija zaraženih osoba.

Majmunske boginje nisu novost. Svake godine se prijavi nekoliko hiljada slučajeva od kojih gotovo svi u Africi, iako neki novoprijavljeni slučajevi u Europi nemaju poznatu vezu s Afrikom. Društveni mediji su, nažalost, već prepuni dezinformacija o majmunskim boginjama što možda i nije iznenađujuće za bolest s imenom koje zvuči poput lošeg filma katastrofe.

Šta uzrokuje majmunske boginje?

Kao i COVID, majmunske boginje uzrokuje virus, ali među njima ne postoji bliska veza. Koronavirusi sadrže jednolančane molekule genetskog materijala koji se naziva ribonukleinska kiselina (RNK). Virus majmunskih boginja svoj genetski kod u deoksiribonukleinskoj kiselini (DNK). Virus majmunskih boginja milione je puta veći od onog koji uzrokuje COVID, a proizvodi proteine koji remete obranu u ljudskom imunološkom sistemu.

Kako se majmunske boginje šire?

Ovakav su naziv dobile jer su otkrivene u kolonijama majmuna u istraživanju 1958. Ali malo je vjerovatno da su majmuni bili originalni izvor, rekao je Stuart Isaacs, virolog i izvanredni profesor na Penn Stateu, državnom univerzitetu u Pennsylvaniji. Virus također prenose glodavci.

Ljudi se mogu zaraziti razmjenom tjelesnih tekućina, preko rana na koži, u ustima ili grlu, navodi Svjetska zdravstvena organizacija (WHO). Zdravstvene vlasti u Velikoj Britaniji kažu da se slučajevi uglavnom pojavljuju kod muškaraca koji stupaju u seksualne odnose s muškarcima. Spolni odnos se općenito ne smatra glavnim načinom prijenosa, ali teoretski je moguć, rekao je Isaacs.

Virus majmunskih boginja može se također širiti kašljem, ali uglavnom velikim kapljicama koje padnu na tlo u krugu otprilike jednog metra, što je suprotno od laganih čestica aerosola koje ostaju u zraku nekoliko minuta. Stoga se među ljudima mnogo teže širi od COVID-a.

Svaka osoba oboljela od COVID-a vjerovatno će virus prenijeti na druge, pod uslovom da imaju oslabljen imunitet, ali neki ljudi s majmunskim boginjama virus neće prenijeti nikome, kaže Brian DeHaven, profesor biologije na privatnom Univerzitetu La Salle u Pennsylvaniji.

Bolest se možda ipak sada lakše širi Evropom, ali nije jasno zašto, navodi Isaacs. “Čini se da ima nešto više prijenosa s čovjeka na čovjeka nego što bismo mogli očekivati”, rekao je.

Koji su simptomi majmunskih boginja?

Majmunske boginje tipično počinju simptomima sličnima gripi kao što su groznica, jaka glavobolja i oticanje limfnih čvorova. Nakon jednog do tri dana na licu i tijelu se razvija osip koji se najprije manifestira u obliku plosnatih lezija, a završava u obliku gnojnih čvorića. Simptomi mogu trajati dva do četiri sedmice. Majmunske boginje mogu biti smrtonosne, ali prema podacima WHO-a stopa smrtnosti uvelike varira od soja do soja, od gotovo nula do čak 11 posto.

Postoji li vakcina protiv majmunskih boginja?

Da. Ista je kao ona koje se koristi za vakcinisanje protiv velikih boginja. Djeluje jer su dva virusa blisko povezana, rekao je DeHaven. Grubo govoreći, ova dva virusa su međusobno slična kao i dva soja koronavirusa koji uzrokuju COVID. No, za razliku od vakcina za COVID, ako se brzo upotrijebi, vakcina protiv velikih boginja učinkovita je čak i nakon početka infekcije.

S obzirom na slabu mogućnost širenja zaraze, malo je vjerovatno da će službenici javnog zdravstva preporučiti masovno vakcinisanje, rekao je Isaacs. Vjerovatniji pristup je “prstenasto vakcinisanje” – odnosno vakcinisanje bliskih kontakata zaraženih.

Jimmy Whitworth, profesor međunarodnog javnog zdravlja na Londonskoj školi higijene i tropske medicine, rekao je za Reuters da iako su nedavne epidemije u Evropi “vrlo neobične”, ali nema potrebe za panikom. “Ovo neće izazvati epidemiju širom zemlje kao COVID, ali bolest treba shvatiti ozbiljno”, rekao je.

Kako su vodene kozice povezane s majmunskim boginjama?

Slabo. Poput majmunskih boginja, virus koji uzrokuje vodene kozice ima dvolančanu strukturu DNK, ali je na suprotnoj grani obiteljskog stabla virusa. Iako su mu boginje u nazivu, radi se, naime, o virusu herpesa.

Pravi virusi boginja uključuju još velike i kravlje boginje. (Hina)

Tuzlanski.ba možete pratiti i putem aplikacija za Android i iPhone mobilne uređaje

   
Ključne riječi: , ,