Četvrtak, 21. Januara 2021.
Tuzlanski.ba logo

Podmukla upala pluća: Zašto je ljekari kasno otkriju?

Preuzmite sliku

Sve više čujemo jeziva iskustva ljudi, kojima nije otkriveno zapaljenje pluća, a onda se iznenada pojavilo, uglavnom u kasnijim danima COVID 19. Niški radiolog Aleksandar Ivković objašnjava zašto ovo potencijalno opasno stanje često bude neotkriveno, piše Nova.rs.

Od presudne je važnosti koja metoda se koristi za snimanje pluća, kako bismo bili sigurni da na njima mogu da se uoče promjene. To je kroz primjer iz svoje prakse pokazao radiolog Aleksandar Ivković, na svom blogu “Ljudi i ostale laži”.

Inače, simptomi upale pluća su kašalj, nedostatak vazduha, temperatura, znojenje, groznica… Ali i ako nemate simptome, a zaraženi ste koronavirusom, valja provjeriti pluća jer su začeci pneumonije često i neprimjetni.

Naravno, prije svega će pravo stanje pokazati CT snimak radiologa.

Prenosimo objavu Ivkovića u cijelosti:

“COVID-19 daje obostrana zapaljenja pluća. Najbolji način da se detektuju su radiološki pregledi. Imamo izbor između klasičnog rendgenskog snimka (Rdg) i kompjuterizovane tomografije (CT). Jedna kompanija uveliko reklamira MR koji ima dodatke i softver za pregled pluća ali je to daleko od široke primjene.

Koja je razlika između Rdg i CT snimanja

Kod Rdg pacijent stoji grudima oslonjen na film. X-zraci dolaze sa leđa. Rdg cijev je udaljena 150 cm. Pacijentu kažemo da udahne i zadrži dah. Snimanje traje oko 0.4 sekunde (68kV i 64mAs). Lako je dostupan, jeftin.

Kod CT snimanja pacijent leži na leđima i sto ga uvlači u aparat (ili izvlači, stvar izbora, ne utiče na sliku). Cijev ide u krug oko pacijenta a x-zrake, koji prođu, detektuju xenonski detektori (ima i drugih ali nije bitno za priču). Snimanje traje oko 15 sekundi (120kV i 320mAs). Nema ga svuda, skupo je i čeka se na pregled.

  • U oba slučaja govorim o nekim prosječnim vrijednostima koje se razlikuju od aparata do aparata.

    Na Rdg dobijamo dvodimenzionalnu sliku na kojoj se u jednoj tački (ili jednom pixelu) vidi skup svih tačaka od kože leđa, potkožnog tkiva leđa, mišićnog tkiva leđa, kostiju, plućnog tkiva čitavom dužinom, disajnih puteva i krvnih sudova, mišićnog tkiva prednjeg zida, potkožnog tkiva prednjeg zida, kože naprijed (kod žene i dojki). Sve to ulazi u jednu tačku koja se vidi na dvodimenzionalnom snimku.

    Na CT dobijamo trodimenzionalnu sliku koja nam pokazuje svaku tačku tamo gdje se stvarno nalazi.

    Šta kod COVID-19

    COVID-19 dolazi sa “paučinastim” konsolidacijama (ono što je bijele boje na grafiji, vazduh je crne boje. Što više vazduha crnja slika, što gušće tkivo bjelja slika). Ako su izražene “crazy paving”, ako je izraženije zapaljenje, ako ima fibroznih traka, ako ima konsolidacija, onda će se one vidjeti i na Rdg. Problem je kada ih nema, onda kada je potrebno da damo prognozu o daljem toku liječenja.

    Pacijentkinja čije slike pokazujem (53) je prvo grafirana (Rdg) a nakon toga je urađen i CT pregled. Razlog za CT je bilo prisustvo izražene kliničke slike koja nije imala potvrdu na Rdg.

  • Na ovoj grafiji, ni uz pomoć mašte, nema elemenata zapaljenja pluća.

  • Isti pacijent. U dijelovima između jetre (skroz bijelo i veliko na slici) i zida grudnog koša (bijelo u donjem dijelu slike) u plućima (tamno sivo na slici) nalazi se obostrano zapaljenje pluća (to bijelo paučinasto u tamno sivom).

  • Zašto se ne vidi na Rdg? Vraćamo se na opis tehnike. Zapaljenje na Rdg se preklapa sa jetrom i na grafiji je bijelo, ne može da se vidi.

  • Ono što ne vidimo nalazi se u dijelu koji je obilježen žutom linijom, obostrano. Jetra ne dozvoljava da vidimo.

  • U srednjim dijelovima pluća na CT vidimo takođe obostrano zapaljenje.

  • Prepoznajete ga već kao bjeline u sivom dijelu slike.

  • I dalje se na grafiji ne vidi. Šta smeta? Rebra i mišići. Zapaljenje nema takvu gustinu da bi se vidjelo na grafiji.

  • Izdvojen je dio grafije na kome bi trebalo da se vide promjene.

  • Kada pogledamo koronalnu rekonstrukciju postaje nam jasno zašto se ne vidi na Rdg. Sve ono gdje bi trebalo da se vidi zapaljenje nalazi se u zonama koje su pokrivene drugim tkivom.

    COVID-19 se karakteriše time da se zapaljenske zone nalaze uz ivicu grudnog koša. Kao da je virus naučio da se krije i od klasičnog rendgena.

    Prednost CT pregleda je u tome što nam ukazuje i na prognozu. Skorovanje se vrši po svakom od lobusa pluća ocenama od 0 do 5. Ukupni zbir može biti najviše 25. Ako ukupni zbir prelazi 15 stanje pacijenta je veoma ozbiljno i prognoza neizvjesna.

    Osim toga, CT pregled govori da li postoje druge promjene na plućima koje mogu biti važne za dalji tok bolesti i liječenja. Tu mislimo najviše na fibrozne promjene i na pucanje alveola, što može dovesti do kasnijih bolesti pluća, prije svega hronične opstruktivne bolesti pluća. Bolest u dužini od tri nedjelje ostavlja stanje kao nakon 10 godina HOBP”, piše Ivković. (Tuzlanski.ba)

    Tuzlanski.ba možete pratiti i putem aplikacija za Android i iPhone mobilne uređaje