Ponedjeljak, 21. Septembra 2020.
Tuzlanski.ba logo
Preuzmite sliku

Žena koja je nedavno ušla u istoriju: Prva osoba koja je bila i u svemiru i na dnu mora

Bivša NASA astronautkinja postala je prva žena koja je putovala i u svemir i stigla do najdublje poznate tačke u okeanu.

Doktorica Kathy Sullivan nedavno je ušla u istoriju zaronivši 35,810 stopa do Challenger Deepa u Marijanskom rovu.

“Osjećala sam se kao vanzemaljka koja je stigla na nepoznatu planetu i kružila po krajoliku nalik Mjesečevom. Bilo je izuzetno”, kaže za BBC News ova 68-godišnjakinja.

To je čini osmom osobom, a prvom ženom, koja je stigla do ove dubine, oko 11 kilometara ispod površine Pacifičkog okeana.

Doktorica Sullivan je provela oko sat i po proučavajući rov u podvodnom plovilu, izgrađenom tako da izdrži ogroman podvodni pritisak. Njen kompanjon bio je investitor i istraživač Victor Vescovo, koji je prije toga postao prva osoba koja je posjetila najdublje tačke u pet okeana.

  • “Nikad mi nije palo na pamet da bi jednog dana mogla da mi se ukaže ova prilika ili da će mi se Victor obratiti i pozvati me da pođem s njim”, kaže ona.

    Na dnu rovova kao što je Marijanski, voda je ledena, nema svjetla i pritisak je gotovo neizdrživ. A opet, nekako, život tamo istrajava a istraživači tek sad počinju da shvataju kako, prenosi NN.

    Prvo zaranjanje na dno Marijanskog rova desilo se 1960. godine, a izveli su ga poručnik američke mornarice Don Walsh i švajcarski inženjer Jacques Piccard, u Triesteu, plovilu znanom kao batiskaf.

    Filmski režiser James Cameron potom je sam zaronio pola vijeka kasnije, 2012. godine, u svojoj jarkozelenoj podmornici.

    Posljednje zaranjanje bilo je dio ekspedicije zvane Vatreni prsten – pokušaj da se istraže najdublje tačke u Pacifičkom okeanu.

    Doktorica Sullivan je postala NASA-in astronaut 1979. godine, a u istoriju je ušla 1984. godine kao prva Amerikanka koja je hodala u svemiru. Sakupila je više od 532 sata provedena u svemiru i 2004. godine je primljena u Astronautsku kuću slavnih.

    Pridružila se Nacionalnoj okeanskoj i atmosferskoj administraciji (NOAA), na čije je čelo dospjela kasnije.

    U telefonskom razgovoru sa BBC-jem, dok je još bila na moru, doktorica Sullivan je opisala okean i svemir kao “dvije najveličanstvenije fizičke neistražene teritorije koje ostaju pred čovječanstvom.”

    Ona je sada postala prva osoba koja je putovala u oba ta prostranstva, pod uslovima koji se veoma razlikuju jedan od drugog.

    Međunarodna svemirska stanica (ISS) okružena je vakuumom svemira, dok podmornica Limiting Factor trpi nevjerovatan pritisak od osam tona po kvadratnom inču, što je oko hiljadu puta više od standardnog atmosferskog pritiska na nivou mora.

    “Obučena sam i kao naučnica i kao inženjerka, tako da iskustvo boravka unutar tako specijalizovanih vozila – Svemirski šatl u mojim astronautskim danima i Limiting Factor u ovoj ekspediciji – predstavlja beskrajnu fascinaciju za mene”, kaže ona.

    “Oni su za mene leteći ćilimi koji nam omogućuju da idem na mjesta na koja ljudi inače ne bi mogli da kroče.”

  • Prije nego što je postala astronautkinja, doktorica Sullivan je završila doktorske studije iz geologije na Univerzitetu Dalhausi i išla na razne okeanografske ekspedicije. Kad joj se ukazala prilika da istraži dno jednog od svjetskih okeanskih rovova, doktorica je rado pristala na to.

    “Za jednog okeanografa, prilika da iz prve ruke vidite dno jednog od svjetskih okeanskih rovova u kom se dešavaju izuzetno moćni geološki procesi drugačije je nego kad vidite slike ili nečije tuđe podatke”, kaže ona. Rob Makalum, osnivački partner EJOS ekspedicija koje su pomogle da se organizuje logistika ove misije, kaže da je doktorka Sullivan “strastvena i profesionalna” poklonica svjetskih okeana.

    “Ona ima ogromno iskustvo u korišćenju tehnologije zarad poboljšanja istraživanja. Kao pedagog i poklonica okeana, ona će moći da ukaže na prednosti podvodne nauke u budućnosti”, kaže ona.

    Po povratku na njihov matični brod poslije zaranjanja, doktorica Sullivan i Victor Vescovo koordinisali su poziv sa Međunarodnom svemirskom stanicom, koja se nalazi na oko 400 kilometara iznad Zemlje.

    “Uradili smo to da bismo povezali pojedince koji su istraživači veličanstvenih neistraženih teritorija i proslavili ono što nam je zajedničko u porivu za istraživanjem i poštovanju prema inženjerskom radu koji omogućuje ove fantastične ekspedicije”, kaže doktorka Saliven.

    “Bilo je to za mene kao neka vrsta godišnjice mature, rekla bih.”

    Njena i druge slične ekspedicije pokazaće nam ekstreme života na našoj planeti. Za sada, ona se nada da će to ohrabriti više ljudi da nastave da pomijeraju granice našeg poznatog svijeta.

    “Decenijama sam opisivala sebe kao astronautkinju, naučnicu i istraživačicu. Nastaviću da istražujem”, kaže ona.

    “Nadam se da ću inspirisati druge da shvate koliko su ljudi rođeni istraživači, koliko je prirodno i suštinski važno to što nastavljamo da istražujemo sve dimenzije našeg univerzuma i sebe same.”

    Ovi impulsi da se istražuje i inovira pomoći će da se čovječanstvo pogura naprijed, kaže ona.

    “To će stvoriti novu tehnologiju koja će transformisati naše živote – to će stvoriti sposobnost da se čovječanstvo izdigne iz siromaštva i da se riješi zdravstvene krize.” (Tuzlanski.ba)

    Tuzlanski.ba možete pratiti i putem aplikacija za Android i iPhone mobilne uređaje

    Ključne riječi: , , ,